2Department of Psychology, Bursa Technical University, Bursa, Türkiye
Abstract
Sociotropy/autonomy are personality constructs within cognitive theory that reflect maladaptive tendencies and are commonly associated with depressive symptoms. Although the relationship between personality traits and psychological symptoms has been widely studied, increasing attention has focused on variables such as difficulties in emotion regulation (DIER) that may shape this association. This study examined whether DIER indirectly influences the relationship between sociotropy/autonomy and psychological symptoms. The sample consisted of 341 individuals without a psychiatric diagnosis. The results indicated significant positive associations among the main variables. Mediation analyses showed that DIER significantly mediated the relationship between sociotropy and psychological symptoms, whereas in the relationship between autonomy and psychological sypmtoms had no mediating effect. These findings suggest that sociotropy and autonomy may play differential roles in emotion regulation processes. The unique pattern observed for autonomy may reflect broader sociocultural dynamics, underscoring the need for further research to test the robustness of the model across different populations and methodological approaches.
2Bursa Teknik Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, Bursa, Türkiye
Sosyotropi ve otonomi, bilişsel kuram içinde yer alan, uyumsuz eğilimleri yansıtan ve sıklıkla depresif belirtilerle ilişkilendirilen kişilik yapılarıdır. Kişilik özellikleri ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişki geniş ölçüde incelenmiş olmakla birlikte, son yıllarda bu ilişkiyi şekillendirebilecek değişkenlere -özellikle duygu düzenleme güçlüklerine (DDG)- yönelik ilgi arttı. Bu çalışmada, duygu düzenleme güçlüklerinin sosyotropi/otonomi ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiyi dolaylı olarak etkileyip etkilemediği incelendi. Araştırmanın örneklemini herhangi bir psikiyatrik tanısı bulunmayan 341 birey oluşturdu. Bulgular, temel değişkenler arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler olduğunu gösterdi. Aracılık analizleri, duygu düzenleme güçlüklerinin sosyotropi ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide anlamlı bir aracılık rolü üstlendiğini; ancak otonomi için böyle bir aracılık etkisinin bulunmadığını ortaya koydu. Bu bulgular, sosyotropi ve otonominin duygu düzenleme süreçlerinde farklı rollere sahip olabileceğini düşündürmektedir. Çalışma, kişilik özellikleri ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiyi açıklayan mekanizmaları ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır. Otonomi için gözlenen özgün örüntü, daha geniş sosyokültürel dinamikleri yansıtıyor olabilir ve bu durum, modelin farklı örneklemler ve yöntemsel yaklaşımlar üzerinden sağlamlığının test edilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.