Attention-Focused and Attention-Related Interventions in Metacognitive Therapy
1Department of Psychology, Social Sciences University of Ankara, Ankara, Türkiye
J Cogn Behav Psychother Res 2026; 15(3): 172-182 DOI: 10.14744/JCBPR.2026.27415
Full Text PDF

Abstract

In metacognitive therapy (MCT), attention is targeted not to produce temporary calm or distraction but because the cognitive attentional syndrome (CAS) is maintained by maladaptive attentional habits such as self-focused attention, threat monitoring, checking, and the repeated return to internal cues. This clinically oriented narrative review examines the principal attention-focused and attention-related interventions used in MCT from a strictly metacognitively consistent perspective. It distinguishes between techniques that act directly on attentional deployment, including the attention training technique, situational attentional refocusing, external attention practice, and therapist-guided in vivo attentional reallocation, and techniques that modify attention more indirectly by altering metacognitive engagement, including detached mindfulness, worry postponement, rumination postponement, anti-monitoring behavioral experiments, and response delay. A further distinction between core-level techniques and implementation-level variants is introduced to preserve conceptual clarity while retaining clinical flexibility. The review also summarizes the rationale, mechanisms, clinical markers, targets, therapist language, common delivery errors, and evidence base for these procedures. Overall, the literature suggests that attention modification in MCT is clinically meaningful when delivered within a coherent metacognitive formulation and aimed at weakening the CAS rather than managing symptoms moment by moment.


Metakognitif Terapide Dikkat Odaklı ve Dikkatle İlgili Müdahaleler
1Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Journal of Cognitive Behavioral Psychotherapies and Research 2026; 15(3): 172-182 DOI: 10.14744/JCBPR.2026.27415

Metakognitif terapide (MKT) dikkat, geçici bir rahatlama ya da dikkat dağıtma sağlamak amacıyla değil, bilişsel dikkat sendromunun (BDS) kendine odaklı dikkat, tehdit izleme, kontrol etme ve içsel ipuçlarına yinelenen geri dönüş gibi işlevsel olmayan dikkat alışkanlıklarıyla sürdürülmesi nedeniyle hedef alınır. Klinik odaklı bu anlatısal derleme, MKT’de kullanılan başlıca dikkat odaklı ve dikkatle ilişkili müdahaleleri, üstbilişsel modele sıkı biçimde bağlı bir perspektiften incelemektedir. Bu kapsamda, dikkat yerleşimini doğrudan etkileyen teknikler, dikkat eğitimi tekniği, durumsal dikkati yeniden odaklama, dışa odaklı dikkat uygulamaları ve terapist eşliğinde seans içinde dikkat yeniden yönlendirme ile dikkati daha dolaylı biçimde, üstbilişsel katılımı değiştirerek etkileyen teknikler, mesafeli farkındalık, endişelenmeyi erteleme, ruminasyonu erteleme, izlemeyi azaltmaya yönelik davranışsal deneyler ve tepkiyi geciktirme birbirinden ayrılmaktadır. Kavramsal netliği koruyup klinik esnekliği de sürdürebilmek amacıyla, çekirdek düzey tekniklerle uygulama düzeyi varyantlar arasında ek bir ayrım daha önerilmektedir. Derleme ayrıca bu müdahalelerin kuramsal gerekçelerini, etki mekanizmalarını, klinik belirteçlerini, hedef süreçlerini, terapist dilini, sık görülen uygulama hatalarını ve mevcut kanıt temelini özetlemektedir. Genel olarak alanyazın, MKT’de dikkatin değiştirilmesine yönelik müdahalelerin, ancak tutarlı bir üstbilişsel kavramsallaştırma içinde ve belirtileri anlık olarak yönetmekten çok BDS’yi zayıflatmayı hedefleyecek biçimde uygulandığında klinik açıdan anlamlı olduğunu düşündürmektedir.