E-ISSN 2636-8765 | ISSN 2146-9490
 

Original Research 


Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi

Kaasım Fatih Yavuz, Selin Kalmik.

Abstract
Duygusal yeme, uzun süredir araştırılan bir konu olsa da bu durumla ilişkili olan psikolojik süreçler tam olarak aydınlanmamıştır. Duygusal yeme ile ilişkili olan psikolojik süreçlerin net bir şekilde anlaşılması; kişilere sağlıklı duygu düzenleme becerilerinin kazandırılması, dünyada gittikçe yaygınlaşmakta olan obezite problemine müdahale edilmesi ve yeme bozukluklarında da görülen aşırı yeme davranışlarının azaltılması için önemli katkılar sunabilir. Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde kendini eleştirme, yaşantısal kaçınma ve ödüle duyarlılığın duygusal yeme ile ilişkilerinin incelenmesi ve müdahaleler geliştirmesine destek olacak verinin sunulmasıdır. Çalışma, her düzeyden 377 (264 kadın, 113 erkek), 18-35 yaş aralığında üniversite öğrencisinin katılımıyla yapılmıştır. Katılımcılara sırasıyla; araştırmacının hazırladığı sosyo-demografik form, ‘Duygusal İştah Anketi (DİA)’, ‘Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II)’, ‘Davranışsal İnhibisyon/ Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeği (DİS/DAS)’ ve ‘Kendini Eleştirme/Kendine Saldırma Formları ve Kendine Güvence Verme Ölçeği (KEFGÖ)’ verilmiştir. Elde edilen bulgular IBM SPSS 23.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Pearson korelasyonu ve regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda kendini eleştirme, yaşantısal kaçınma ve ödüle duyarlılığın duygusal yemeyi yordadığı tespit edilmiştir. Olumsuz duygusal iştahı yordayan değişkenler yaşantısal kaçınma, kendini rahatlatma ve nefret eden benlik alt boyutları olarak belirlenirken, olumlu duygusal iştahı yordayan değişkenler rahatlatan benlik ve ödüle duyarlılık alt boyutları olmuştur. Beden kitle indeksi yalnızca olumsuz duygusal iştah tarafından yordanmıştır. Bu bulgular; kendini eleştirme, ödüle duyarlılık ve yaşantısal kaçınmanın olumlu ve olumsuz duygu ve durumlarda sergilenen duygusal yeme davranışı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir.



Even though emotional eating is a long-explored topic, the underlying psychological mechanism contributing to it have not been fully enlightened. A clear understanding of the psychological processes associated with emotional eating; can provide important contributions to help people gain healthy emotional regulations skills, can help with interventions on obesity – which is becoming a widespread problem- and to reduce excessive eating behaviors which are also seen in eating disorders. The main objective of this study is to investigate the relations between self-criticism, experiential avoidance, reward sensitivity and emotional eating in university students and to provide scientific data to support the development of interventions.The study was conducted with 377 (264 women, 113 men) university students from all levels that are aged between 18-35. The participants were given; socio-demographic form, ‘Emotional Appetite Questionnaire (EAQ)’, ‘Acceptance and Action Questionnaire-2(AAQ-2)’, ‘Behavioral Inhibition Behavioral Activation Scale (BIS/BAS)’ and ‘Forms of Self- Criticizing and Self- Reassuring Scale (FSCRS)’. The findings obtained were analyzed with IBM SPSS 23.0 program. Independent groups t-test, ANOVA, pearson correlation and regression analysis were used to analyze the data.
It was determined that self criticsm, experiential avoidance and reward sensitivity predicted emotional eating. While the variables that predicted negative emotional appetite were experiental avoidance, reassuring self and hated self, the variables that predicted positive emotional appetite were reassuring self and reward sensitivity subscales. Lastly, negative emotional appetite predicted body mass index. These findings show that self criticism, reward sensitivity and experiential avoidance has a statistically significant effect on eating behavior on both negative and positive emotions and situations.

Key words: duygusal iştah, kendini eleştirme, ödüle duyarlılık, yaşantısal kaçınma,emotional appetite, self-criticism, reward sensitivity, experiential avoidance


 
ARTICLE TOOLS
Abstract
How to cite this articleHow to cite this article
Citation Tools
Related Records
 Articles by Kaasım Fatih Yavuz
Articles by Selin Kalmik
on Google
on Google Scholar


How to Cite this Article
Pubmed Style

Yavuz KF, Kalmik S, . Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi. JCBPR. Online First: 21 Dec, 2023. doi:10.5455/JCBPR.144855


Web Style

Yavuz KF, Kalmik S, . Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi. https://www.jcbpr.org/?mno=144855 [Access: December 23, 2023]. doi:10.5455/JCBPR.144855


AMA (American Medical Association) Style

Yavuz KF, Kalmik S, . Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi. JCBPR. Online First: 21 Dec, 2023. doi:10.5455/JCBPR.144855



Vancouver/ICMJE Style

Yavuz KF, Kalmik S, . Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi. JCBPR, [cited December 23, 2023]; Online First: 21 Dec, 2023. doi:10.5455/JCBPR.144855



Harvard Style

Yavuz, K. F., Kalmik, S. & (0) Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi. JCBPR, Online First: 21 Dec, 2023. doi:10.5455/JCBPR.144855



Turabian Style

Yavuz, Kaasım Fatih, Selin Kalmik, and . 0. Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi. Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research, Online First: 21 Dec, 2023. doi:10.5455/JCBPR.144855



Chicago Style

Yavuz, Kaasım Fatih, Selin Kalmik, and . "Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi." Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research Online First: 21 Dec, 2023. doi:10.5455/JCBPR.144855



MLA (The Modern Language Association) Style

Yavuz, Kaasım Fatih, Selin Kalmik, and . "Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi." Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research Online First: 21 Dec, 2023. Web. 23 Dec 2023 doi:10.5455/JCBPR.144855



APA (American Psychological Association) Style

Yavuz, K. F., Kalmik, S. & (0) Kendini Eleştirme, Ödüle Duyarlılık ve Yaşantısal Kaçınmanın Duygusal İştah Üzerine Etkisi. Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research, Online First: 21 Dec, 2023. doi:10.5455/JCBPR.144855